Nurkowanie w Jeziorze Tarnobrzeskim — stan na rok 2025

Jezioro Tarnobrzeskie, również nazywane Machów albo rzadziej Zalew Machowski to sztuczny zbiornik wodny powstały w dawnym wyrobisku kopalni siarki w Machowie przy Tarnobrzegu.  Osobiście używam już nazwy jezioro bo faktycznie zbiornik ten już tak wygląda. Woda po kilku latach przepychanek z urzędnikami miejskimi uniknęła intensywnego zanieczyszczania po przez wymianę wody z Wisły dlatego warunki do nurkowania są doskonałe, z czego najlepsze od sierpnia do grudnia.

Kilka szczegółów dla niewtajemniczonych na temat jeziora.

• Maksymalna głębokość jeziora wynosi około 42 metry (jednak zazwyczaj od 15 metrów w dół wizura słaba).
• Powierzchnia akwenu to około 455 hektarów (nie brak tam więc jachtów).
• Całkowita linia brzegowa jeziora wynosi blisko 11 km (jednak spacer to na cały dzień).
• W zbiorniku znajduje się rozmaita rzeźba dna poprzez łagodne opadanie od strony zachodniego brzegu, tam gdzie między innymi jest baza nurkowa, natomiast po wschodniej stronie można trafić na kilkunastometrowe ścianki i urwiska oraz żleby.

Od dwóch lat powolutku rozbudowuje się tam druga baza nurkowa. W 2025 jeszcze niedokończona.

Podwodne łąki, to już dziś różnoraka roślinność, która tworzy naturalne środowisko dla wielu gatunków ryb i dodaje atrakcyjności krajobrazowi podwodnemu. W 2013 roku, kiedy nurkowałem tam pierwszy raz roślinność była uboga. Dziś to prawdziwe jezioro z dywanem perskim uformowanym przez ramienice.

W jeziorze zatopiono obiekty ułatwiające nawigację nurkową i szkolenia: teraz już jest kilka platform, zatopione wraki, elementy muzealne itp. Po prostu nie sposób tu ich wymienić tyle tego jest. Tu możesz zobaczyć zatapianie wraku Biały Delfin, który leży dość daleko od brzegu ale mimo wszystko można tam dopłynąć po poręczówce.

Zerknij https://www.youtube.com/watch?v=NdMjh5vsAzs

Wszystkie atrakcje podwodne są z reguły oporęczowane, a im wcześniej wejdziemy do wody tym mniej będzie zmącona przez kursantów licznych kursów nurkowych.

Dlaczego nurkujemy w jeziorze Tarnobrzeskim coraz częściej?

1. Czystość wody i dobra przejrzystość — w sprzyjających warunkach widoczność może sięgać kilkunastu metrów. Jak wcześniej wspomniałem od sierpnia zaczyna się klarować i w październiku potrafi mieć do 15 metrów wizury!
2. Różnorodność przestrzeni podwodnej — opadające dno, ścianki, żleby, platformy i zatopione obiekty tworzą ciekawe trasy nurkowe, a szczególnie jak fotografujesz pod wodą to zdecydowanie musisz zobaczyć ten zbiornik.
3. Infrastruktura nurkowa — baza nurkowa LOK „Machów” działa nad jeziorem, oferując obsługę dla nurków rekreacyjnych łącznie z noclegiem i dowozem łodzią nurkową na odleglejsze miejsca nurkowe.
4. Bezpieczeństwo i regulacje — nurkowanie odbywa się w wyznaczonych miejscach, a teren dla nurków jest odpowiednio oznaczony co sprawia, że np. wędkarz nie będzie nam rzucał woblerów przed nosem.
5. Efekt świetlny pod wodą — światło słoneczne dociera do znacznej głębokości, co zwiększa atrakcyjność nurkowania bez sztucznego oświetlenia. W słoneczny dzień mamy nurkowania jak w Chorwacji!
6. Ciekawostki biologiczne i krajobrazowe — roślinność (np. jezierzyca) i  generalnie podwodne „łąki” i zatopione atrakcje czynią akwen interesującym dla nurków poczatkujących jak i już tych opływanych.
7. Ryby – i tu uwaga! Przez to, iż zarządzający bazą nurkową karmią ryby przy pomoście zobaczysz tu prawdziwe podwodne potwory, które spływają się na określoną godzinę karmienia. Nie rzadko zobaczysz obok siebie po 3-4 karpie królewskie bądź sazany ale takie po 10 kg każdy! Dodatkowo zobaczysz w tym jeziorze szczupaki, okonie,  sandacze, leszcze, liny, płocie, wzdręgi, krąpie, karasie, sumy, bolenie, brzany, świnki, klenie i certy. Te ostatnie we wrześniu 2025 roku pływały przy pomoście bazy nurkowej w ilościach po kilkaset sztuk. Tak warto zabrać tu GoPro. Te wszystkie gatunki wymienione naturalnie żyją w Wiśle. Ale w jeziorze Tarnobrzeskim mamy także sieję, sielawę, troć, pstrągi, węgorza, a także jesiotra. To już efekt prowadzonej przez PZW Tarnobrzeg polityki zarybiania. Chwała im za to!

Jak zawsze są jednak te Pros&Cons czyli zalety i wady. Co z tych gorszych rzeczy?

• Widoczność zmienna — w różnych porach roku i w zależności od pogody widoczność może się znacząco pogorszyć. Na przykład maj słabo, max 3-4 metry. W sierpniu 8-10 metrów. Raz poniżej 13 metrów jest ładnie, innym razem unosi się mleczna zawiesina. Jednego razu na 40 metrach nie trzeba używać nawet latarek, innym razem jest przysłowiowa – masakra.
• Temperatura wody — jak to w polskich wodach w górnych warstwach może być przyjemna, tak przyjemna, że wielu nurków bez kaptura wykonuje całe nurkowanie, ale głębiej temperatura oczywiście spada.
• Ograniczenia formalne — nurkowanie dozwolone tylko w wyznaczonym obszarze i za pośrednictwem bazy nurkowej. W innych miejscach też damy rade wejść do wody ale musimy liczyć się z wielkim ryzykiem silników nad głowami itp.
• Sezonowość — warunki nurkowe najlepsze zwykle w cieplejszych miesiącach; poza sezonem warunki mogą być trudniejsze, a i baza nurkowa jest wówczas zazwyczaj nieczynna.

A zatem kiedy najlepiej tam nurkować ?

Zdecydowanie najlepszy czas to lato, ale od lipca i wczesna jesień — wtedy woda jest cieplejsza ale przede wszystkim bardziej klarowna. Natomiast późną jesienią tj. październik i listopad jak trafimy ładne słoneczne i bezdeszczowe dni to uwierz mi widoczność Cię dosłownie powali – tak pięknie potrafi tam być momentami. 10-15 metrów wizury jak na polskie warunki to nie lada gradka! Najczęściej Bestdivers organizuje tam wyprawy nurkowe lipiec, sierpień i wrzesień, acz zacznę chyba robić tam wyprawy w październiku bo woda jest tam jeszcze bardzo ciepła w porównaniu do innych jezior, no i przede wszystkim klarowna!

Podsumowanie

Jezioro Tarnobrzeskie to interesujące miejsce dla nurków w Polsce, zwłaszcza tych, którzy szukają połączenia natury i infrastruktury nurkowej. Mimo że nie jest pozbawione wyzwań (zmienna przejrzystość, formalne ograniczenia), oferuje unikalne warunki: głębokość, zatopione obiekty, roślinność podwodną oraz doskonałe warunki do szkoleń i fotografii podwodnej. Zbiornik ten jest wspaniałym miejscem aby udowodnić, iż w Polsce mamy tez wspaniałe miejsca nurkowe, a nie tylko na końcu świata.

A dla porównania jak to wyglądało w 2013 roku możesz zobaczyć tu

https://www.bestdivers.pl/fotorelacje/polska/jezioro-tarnobrzeskie-machow/

Jezioro zmieniło się nie do poznania! To na prawdę jeden z piękniejszych zbiorników do nurkowania dla początkujących nurków w Polsce, a dla fotografów podwodnych bajka.

Polecam i zapraszam na kolejna wyprawę. Znajdziesz je tu

https://www.bestdivers.pl/wyprawy/

Na koniec dodam, iż nad jeziorem jest najdłuższa tyrolka w Polsce. Warto podjechać i przejechać się bo trasa jest też nad wodą jeziora.

Opracowanie: Rudi Stankiewicz